Cranberrytijd.
Cranberry’s plukken doe je op je knieën. De struikjes kruipen over de grond en de bessen zitten eronder verstopt, tussen de heide in de natte duinvalleien. Pak je ze te stevig, dan springen ze weg.
Wij gingen half oktober, op een middag van elf graden met een harde oostenwind. Muts en handschoenen lagen nog thuis. Keesje at mee, hoe zuur ze ook zijn.
Hoe de cranberry op Terschelling kwam
Op het eiland vertellen ze dat iemand ooit een aangespoelde ton vond, vol rode bessen. Hij proefde, vond ze wrang en trapte de ton kapot in de duinen. Of het echt zo ging, weet niemand. Wel staat vast dat een botanicus in 1868 de eerste levende planten op Terschelling vond. Sindsdien groeien ze in de vochtige duinvalleien van het eiland.
Cranberry’s plukken: wat mag
Eerst oogsten de pachters die een plukrecht hebben. Daarna geeft Staatsbosbeheer de velden vrij voor iedereen, meestal rond de herfstvakantie. Dan mag je met de hand plukken, voor eigen gebruik. Een plukbak of kam is niet toegestaan. Wanneer het zover is, lees je in de Terschellinger en bij de VVV.
Cranberryjam zonder weegschaal
In het huisje ligt geen weegschaal, dus elk kopje is goed. Weeg je liever: dit is ongeveer 500 gram cranberry’s op 400 gram suiker.
- 5 kopjes cranberry’s
- 2 kopjes suiker (wil je hem zoeter, ga dan tot 2½ kopje; wij houden van friszuur en licht zoet)
- ½ kopje mandarijnsap, en de rasp van een mandarijn
Was de bessen en doe alles in een pan. Breng het aan de kook en laat het op laag vuur zachtjes doorkoken, tot de bessen openbarsten en het begint in te dikken. Dat openbarsten hoor je aan het ploppen. Druk de bessen plat tegen de rand van de pan, en gebruik even de staafmixer als je hem gladder wilt. Giet de jam in schone potjes. Geleisuiker is niet nodig, want cranberry’s zitten zelf vol pectine.
Warm proefden we hem en dachten we dat hij te zoet was. Afgekoeld is hij friszuur, met nog net genoeg zoet.
Op de pannenkoek, en in een taart
‘s Avonds ging er een dotje op de pannenkoek. Een dag later werd het een bakewell tart, naar het recept van Nigella Lawson uit Feast: de jam onder een laag amandel, met een glazuur van poedersuiker en mandarijnsap en amandelschaafsel erover. We aten hem bij de haard in Gele Lis.
Vorig najaar kwamen Carien en Nicky verkleumd terug van het veld. Ze warmden op bij de haard en maakten er saus van, met de staafmixer die in de keuken ligt.
Logeer je in het najaar bij ons, dan ligt er een wandelboekje met een route langs de cranberry’s. Het receptje krijg je erbij.
Cranberry’s plukken in oktober · jam en taart in Gele Lis